Carlos Méixome, a memoria como lugar de resistencia

Dentro do ciclo “Pancho na memoria”, o profesor Carlos Méixome centrou a súa intervención sobre a represión e a resistencia en Galiza na encrucillada que conforman a historia, a memoria e o mito. Subliñou a importancia da presentización da historia e da vivificación da memoria. Para iso citou as palabras do marxista italiano Antonio Gramsci: “A historia é sempre historia contemporánea, isto é, política”.

Carlos Méixome explicou a experiencia do Instituto de Estudos Miñoranos na exhumación de fosas do franquismo. Considera fundamental estas escavacións para devolver os corpos das vítimas aos seus familiares e soterralos coa dignidade que merecen todas as persoas. Primeiro explicou o caso da fosa de San Xián, no concello do Rosal, e despois a dos Noves, en Baiona, decididamente impulsados pola Consellaría de Cultura e Deporte, daquela dirixida por Ánxela Bugallo e baixo o rigor científico do doutor Fernando Serrulla e do xenetista Ánxel Carracedo.

No caso da fosa de San Xián as testemuñas dos veciños foron esenciais para dar coa localización exacta. De feito, a tradición oral di que no lugar da morte, ao pouco, naceron feixóns que tiñan unha flor moi fermosa e que seica un deles traía no peto porque o prenderan cando estaba a mallar neles. Esta foi a primeira e única vez en que unha institución estatal, a Xunta de Galiza, impulsou, coordinou e sufragou exhumacións. Actitude que constrasta co actual desamparo institucional que sofren as vítimas do franquismo.

Na súa palestra salientou o caso da Volta dos Nove, un lugar de Baiona, onde foron fusilados nove republicanos. Nese lugar ao longo de corenta anos foron aparecendo nove cruces gravadas na rocha. A pesar da persecución e de seren constantemente borradas, as cruces continuaban a aparecer. Aquel crime será lembrado con horror en toda a comarca do Val Miñor e ninguén deu descuberto quen as realizaba.

Para concluír explicou algunhas difcultades que tiveron que encarar para realizar a exhumación da fosa común de Grandal, Vilarmaior. O propio Francisco Rodríguez implicado por cuestións familiares nesta escavación relatábao así: “Un domingo de agosto deste ano 2011 o bastón de Olimpia, unha muller de 91 anos, indicou con decisión e contundencia o lugar da foxa que se procuraba no cemiterio. Con dezaseis anos escoitara os disparos contra o seu tío, Manuel Varela, cando a altas horas da madrugada intentaba fuxir da casa familiar, rodeada por unha turba de gardas civís e falanxistas, pola ventá traseira. Atenta observadora, mostrouse aparentemente impasíbel, ao comezo dunha asemblea aquel domingo de agosto para os fregueses da parroquia de Grandal seren informados, despois da misa, da escavación que, con todos os permisos esixidos, se ía realizar no camposanto para atopar a foxa coas vítimas. Após minutos de tensión, entre intervencións sustentadas en manipulacións intencionadas, ignorancias alimentadas, e rostros de comprensión e expectativa, Olimpia declarou que tamén o seu tío estaba na foxa de Grandal. Entrou na atmosfera enrarecida da sacristía un poderoso raio de piedade e razón desde dentro. Non cabía máis que saírmos para que aquela muller sinalase onde xacían os restos dos mártires”.

A próxima sexta feira 6 de marzo ás 19:30 no Salón de Plenos do Concello de Mugardos pechará o ciclo “Pancho na memoria” a profesora Aurora Marco. Falará sobre “As mulleres na guerrilla”, ademais será proxectado o documentario “Silenciadas”.

Na seguinte ligazón ou ao pé da web poderán ver e descargar as fotos do acto.

https://www.flickr.com/photos/129769667@N04/sets/72157650852164191/

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s